By Tolga Şahin 
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin’de gerçekleşen bir toplantıda bir araya geldi. Putin’in iki günlük Çin ziyareti kapsamında dün gece başkent Pekin’e ulaşmasının ardından, bu sabah Tiananmen Meydanı’nda resmi bir karşılama töreni düzenlendi. Törenin hemen ardından liderler, Büyük Halk Salonu’nda hem baş başa hem de heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde, 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresinin uzatılması konusunda mutabakata varıldı. Şi Cinping, söz konusu anlaşmanın iki ülke arasındaki uzun süreli dostluğun ve stratejik işbirliğinin temelini oluşturduğunu vurguladı. Ayrıca, uluslararası ilişkilerin hızlı bir değişim sürecinden geçtiğine ve güçlü olanın haklı olduğu anlayışına dönüş tehlikesinin söz konusu olduğuna dikkat çekti. Bu bağlamda, anlaşmanın güncel öneminin giderek arttığını belirtti.
Şi, Çin’in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini ve iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirmek için Rusya ile birlikte çalışmaya kararlı olduğunu ifade etti.
Orta Doğu’daki çatışmalara dair de açıklamalarda bulunan Şi, “Körfez bölgesi ve Orta Doğu, savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta. Tüm çatışmalara derhal son verilmeli ve müzakerelere geri dönülmelidir,” dedi. Çatışmaların sona ermesinin enerji tedarikindeki sıkıntıları azaltacağını ve uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı işlemesine katkı sağlayacağını belirtti. Barış önerisiyle ilgili olarak, krizin çözümünde ulusal egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve kalkınma ile güvenlik dengesine vurgu yapan dört maddelik bir öneri sundu.
Putin ise, iki ülke arasındaki ilişkilerin sıkı bir uyum içinde devam ettiğini ve Rusya-Çin ilişkilerinin tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını dile getirdi. Olumsuz dış koşullara rağmen, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 kat arttığını ve ticaretin yıllık 200 milyar doları aştığını belirtti.
Orta Doğu’daki kriz ortamında Rusya’nın enerji alanında güvenilir bir tedarikçi, Çin’in ise bu kaynakların sorumlu bir tüketicisi olmayı sürdüreceğini ifade etti. Putin, “Çok kutuplu bir dünya oluşturma sürecinde ilerliyoruz ve bu, tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği bir düzen sağlıyor,” dedi.
Gerginliğin hakim olduğu bir dönemde, BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda işbirliğini sürdürme kararlılığını yineleyen Putin, ŞİÖ’nün entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümündeki önemine vurgu yaptı. Ayrıca, Çin’in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesine ev sahipliği yapma çabasını desteklediğini ve bu yıl Şıncın’da düzenlenecek zirveye katılacağını duyurdu. Putin, Çinli mevkidaşını gelecek yıl ülkesine resmi ziyarete davet etti.
Kaynak: AA / Emre Aytekin
Yazar: Yusuf Arslan